Werkbezoek fractie glastuinbouw Koekoekspolder: innovatie, zorgen en trots
Een fractie-afvaardiging van ChristenUnie Overijssel bracht een bezoek aan Belt Tomaten in IJsselmuiden. Vanuit het bestuur van Stichting Duurzaam Koekoekspolder werden we ontvangen door paprikakweker Job Kaashoek en gastheer Jacob van den Belt. Tijdens de rondleiding kregen we een goed beeld van de innovatieve werkwijze in de glastuinbouw en de uitdagingen waar de sector voor staat.
Sinds enkele jaren zijn een tiental grote glastuinbouwers en enkele kleinere bedrijven verenigd in een stichting om gezamenlijk slagvaardig en duurzaam te opereren. Met gezamenlijke acties en het delen van kennis bevinden deze IJsselmuider ondernemers zich midden in een grootschalige energietransitie, waarbij uiteenlopende mogelijkheden worden onderzocht en toegepast: aardwarmte, windenergie, aquathermie en meer.
Voorloper
Tijdens het ontvangst en de rondleiding werd duidelijk dat er vanuit de stichting behoefte is aan meer aandacht voor de positie van lokale ondernemers in de energietransitie. Van den Belt: “De Koekoekspolder heeft de potentie om een voorloper te zijn, maar ondernemers missen ondersteuning vanuit de overheid. Het gas gaat niet meer aan en wij zijn apetrots op ons efficiënte stroomgebruik.”Van den Belt liet ook zien hoe zijn bedrijf met gigantische wateropslagtanks volledig zelfvoorzienend is in de watervoorziening van de tomatenplanten. Daarbij wordt veel energie opgewekt en gerecirculeerd, vooral in de vorm van warmte.
Klimaatverandering heeft eveneens gevolgen voor deze sector, maar zeker niet alleen in negatieve zin. Collega’s in Zuid-Europa ondervinden veel meer dan bijvoorbeeld Nederlandse glastuinders de nadelige effecten van extreme hitteperiodes en overstromingen. Door de ligging en het aanwezige zeeklimaat is de situatie voor glastuinbouw in ons land veel gunstiger en stabieler. Daardoor blijft vanuit de markt de vraag groeien, en daar komt volgens Van den Belt en Kaashoek weer een ander probleem om de hoek kijken. Zij zien ondanks de gestegen vraag momenteel veel stilstand in de brede sector door een combinatie van factoren als hoge energieprijzen en onzekerheid over beleid.
“De wijziging van de kaart van de weidevogelgebieden is daar een voorbeeld van,” aldus de tuinders. “Dat zorgt voor verwarring en pakt nadelig uit voor onze plannen met windmolens, terwijl het speelveld met andere gebieden niet gelijk is en ook de regels voor afstand tot woningen onduidelijk blijven.”
Ongewis is ook het ruimtegebrek in de Koekoekspolder dat een knelpunt vormt voor ondernemers die ook de komende decennia willen doorgroeien. Mogelijke uitbreidingsrichtingen worden genoemd, maar vragen om zorgvuldige afwegingen. Als ChristenUnie-fractie erkennen we deze opgave, al ligt de regie hiervoor in de eerste plaats bij gemeenten.
Arbeidskrachten
Van een geheel andere orde, maar minstens zo belangrijk, is het personeel dat de glastuinbouwbedrijven draaiende houdt. Kaashoek en Van den Belt onderstreepten hoe belangrijk buitenlandse arbeidskrachten zijn voor de sector. Van den Belt gaf aan dat het merendeel van zijn personeel uit Bulgarije en Polen komt en dat hij veel waarde hecht aan goede woon- en werkvoorzieningen voor hen. Beide heren hekelen het beeld dat soms ontstaat als gevolg van misstanden. Van den Belt: “Als wij niet goed voor onze mensen zorgen, dan komen ze echt niet meer terug. Dan zou ik mezelf in de vingers snijden, met grote gevolgen.”
“De ChristenUnie vindt het belangrijk dat mensen goed kunnen wonen, óók arbeidsmigranten. Dat kan soms op speciale locaties voor arbeidsmigranten. Maar zeker wanneer mensen met hun gezinnen langjarig in Nederland wonen, moeten zij een plek krijgen in de lokale gemeenschap.”
